HOBİBAHCESİ.ORG
Bahçe,Botanik,Bodur Ağaçlar, Köy Fırını ile
Bahce Kulubesi yapımı, Denizcilik, Tekne Yapımı konularında bilgiler

EFSANE YELKENLİ  PİRAT  ın BİR METRE BOYUNDAKİ MAKETİ
 

Tahmin ederim ki bu siteyiziyaret eden tüm arkadaşların  usunda bir gün kendi teknesini yapmak,  onunla gezmek, balık tutmak ve denizde zaman geçirmek vardır. Ancak içinde bulunduğumuz zaman ve şartlar bazı dostlarımıza bu  imkanı verirken, bir çoğumuz da şehir yaşamının koşuşturmasından buna uygun ortamı ve şartları bulamıyoruz. 

Sonbaharın soğuk, kasvetli ve karanlık gününde benim de içim kararıyor ve deniz özlemi çekiyordum. Bu  karamsarlıktan kurtulmak ve gelecek deniz sezonu ile ilgili planlar yapmak sureti ile  yaşantıma keyif  katacak ve bir takım el uğraşları getirecek düşünceler üretme, hayatıma canlılık ve uğraşı getirme planları yapıyordum.  İşte tam bu düşünceler içinde model bir tekne  yapmaya karar verdim. O an verdiğim karar doğrultusunda araştırarak, çalışarak yaptığım  model PİRAT ‘ı  ve yapım öyküsünü kaleme aldım, resimler ekledim ve sonuç aşağıda. Sizler de bu hobi ile  uğraşmak isterseniz her zaman içtenlikle yardıma hazır olduğumu bilmenizi isterim. Bu konuda her hangi bir deneyimim daha önce kesinlikle yoktu ama deniz ve tekneler her zaman ilgi alanımdı. 

Ancak her şey dostlarla paylaşınca güzel;

Saygı ve sevgilerimle     

Naci Yılmaz            

 

 

Boyama hazırlığı  yapılmış hali

 

Her zaman kendi teknemi  yapmak istememe rağmen buna uygun bir yerimin bulunmamasından bu düşüncemi de ertelemek zorunda kalıyordum. Ancak bu isteğimin körelmediği ve gün geçtikçe artan bir düşünce olduğu da tartışılmaz... Bu nedenle ben de tecrübemin ve pratiğimin artması için bir teknenin 1 metreye küçültülmüş maketini yapabileceğimi düşündüm ve model aramaya başladım.

endtas.com sitesinde dosyalar bölümündeki tekne planlarını inceledim. Planları son derece detayları ile verilmiş olan PİRAT yapmaya karar verdim. Pirat planlarının detay zenginliği ve çok denenmiş model olması  Pirat yapımına karar vermeme neden oldu.

      

Bu model piratın yapım aşamalarını sizlerle paylaşmak istiyorum. Eğer siz de böyle bir model yapmak isterseniz; işte size yapım öyküsü, plan ve resimleri, ayrıca gerektiğinde sizlere destek olmak isteyen ben.

 

1. Planlama ve ölçek kararı:

Öncelikle yapılması gereken piratın hangi ölçekte küçültüleceği ve boyunun kaç cm olacağına karar vermektir. Birkaç ölçek denemesi ile hangi boyda olacağını test ettikten sonra 1/5 oranının en uygun ölçek olduğuna karar verdim. Çünkü orijinal pirat 5 metre boyunda, mini pirat ise tam 1 metre ve en geniş yeri de 32 cm oluyor. Bu ebatların inşaat için rahat bir çalışma alanı oluşturduğunu düşündüm. Bu arada sitemizde bir arkadaşımızın da 1 metre pirat yaptığını ve uzaktan kumanda ile yüzdürdüğünü anımsadım. Sitemizde bulunan sayfasını bulup, uzun uzun inceledim. Gerektiğinde ondan da yardım alabileceğim aklıma geldi. Ama hemen tembellik yolunu seçme dedim kendime ve başladım çalışmaya. endtas.com sitemizden indirdiğim planları çok iyi incelemeyle, nereden başlamam ve hangi yöntemle; kontra üzerinden postaların çizim ve kesimi mi, yoksa çıtalarla postaların eski yöntemle yapacağıma karar verdim.

Ben postaları latalar ile yani planlarda gösterilen şekilde su kontrası kullanmadan eski klasik yöntemle postaları oluşturmayı ve dış kaplamasını da eski sistemle kaplamayı seçtim. Bu durumda ihtiyacım olan çıtaların orijinal ebatlarının 1/5 küçültmesini yaparak malzeme teminine başladım.. Bunun için kesinlikle büyük marketlere gitmeyin size çok pahalıya mal olur. En iyi yol bir marangoza gidip kestirmektir.

 

2. Postaların çizimi ve yapımı:

Postaları inşa etmek için posta planlarını 1/5 oranında küçülterek kağıt üzerine çizmeye başladım. Küçültme sonrası postalar bir dosya kağıdına sığdığı için işim daha kolay oldu. Postaların çizimi bittikten sonra postaların yapımına başladım.

Postaları, bir kontra plak parçasını tezgah olarak düşünerek, çizdiğim planları da onun üstüne koyarak, üzerine çıtaları yerleştirmek sureti ile postaları plana göre oluşturmaya başladım. Çıtaların köşe birleşim yerlerine beyaz tutkal sürdükten sonra minik çiviler ve işkenceler yardımı ile resimlerde görüldüğü gibi monte etmeye başladım. İlk postaların yapımında zorlanmama rağmen 3. postadan sonra son derece pratik bir şekilde postaları yapar oldum.

3. Tezgahın kurulması ve omurganın yapımı:

a) İnşa planlarında bulunan ölçülere göre omurga eğimini oluşturacak tezgahı kurmak için resimlerde görüldüğü gibi bir çıta, plandaki posta aralıklarına ve yüksekliklerine göre üzerine yerleştirdiğim çıtalar ile omurga hattını hazırladım.

b) Omurga: Omurgayı oluşturmak için omurganın en geniş noktası genişliğinde bir tahta aldım. Tahta genişliğinin ortasını bularak uzunlamasına bir çizgi çizerek baştan aynaya doğru ölçeklendirmek sureti ile omurganın geniş ve dar bölgelerini ve posta montaj noktalarını işaretledim. Omurga genişlik işaretlerini birleştirdim ve işte size omurga. Salma kanalını da ölçüye göre açtıktan sonra omurga yapılmış oldu.

c) Baş bodoslama : Baş bodoslama tahtası çok dikkatle çizilmesi ve yapılması gereken bir parça olduğu için planlarda özellikle detay çizilmiş. Ancak planda duruşu ters dikkat etmek gerekiyor. Çentikli kısım omurgaya bağlanması gereken ek yeridir. Dikkatle ölçeklerine ve şekline göre isterseniz milimetrik kağıda çizdikten sonra bir tahtaya çizimi ve kıl testere ile kesimi. Daha sonra üzerinde önden arkaya doğru yaklaşık 1cm’den eğimine paralel bir çizgi  çizdim. Bu çizgiyi falçata ile 3 mm kadar iki yandan kestim. Kesik en derin yer olacak şekilde arkaya doğru yükselen bir kanal açtım. Omurganın üstten sol yan şekli ( Z ) harfi gibi sol tarafı da simetrisi oldu.

d) Montaj: Önce omurgaya baş bodoslamayı tutkal ve çivi kullanarak monte ettim. Plana göre hazırlanmış kot yüksekliklerindeki çıtalar üzerine omurgayı yerleştirdim. Ortasının çukurluğunu oluşturmak için işkenceler ve daha sonra kolayca sökebileceğim çiviler çaktım. Piratın karina eğimini bu şekilde görmüş olduk. Omurgamız hazır.


 

4. Postaların omurgaya montajı:

Bütün postaların yapımının bitmesinden sonra tezgahtaki omurga üzerine su terazisi kullanarak önce ayna ve baş bodoslamayı monte ettim. Daha sonra sırasıyla diğer postaları yerlerine monte etmeye başladım. Bu sırada aynanın üst orta noktasından baş bodoslamaya bir ip çektim ve ipin de su terazisi ile her yönde kontrolünde özen gösterdim, aksi halde postalar aynı hizaya gelmeyebilirdi. Aynanın alt köşelerinden de bodoslamaya doğru ip çektim. Bu da karina hizalamasına yardımcı olacaktı. Ancak bunda teraziye gerek yok, çünkü karinada belirlenmiş bir eğim var. Ancak ip çekilmesi postaların alt köşelerinin yerden yüksekliklerini ölçmeye ve plana sadık kalmasına yardımcı olmaktadır.

Postaların yerleştirilmesinde en dikkat edilmesi gereken 5. 6. ve 7 numaralı postalar çünkü bunlar aynı zamanda salma kasasının da monte edildiği postalardır. Bu nedenle salma kasasının montajını omurgaya sadık kalarak tezgah dışında sağ ve sol ayrı ayrı monte ettim ve daha sonra omurga üzerindeki yarık üzerine salmanın hareket edebileceği şekilde denemeler yaparak yerine monte ettim. En çok dikkat edilmesi gereken bu üç posta ve salmadır. Bir önemli bölüm de yelken direğinin yatağı olacaktır. İskelet aşamasında direk yatağının yerine montajı daha sonra işinizi kolaylaştırır.

 

5. Çene çıtalarının montajı:

Postaların tümünün montajından sonra çok dikkatli bir şekilde her bir postanın alt köşesinin yerden yüksekliğini ölçtüm ve ip hizalaması ile kontrol ettim. İp hizalamasına göre çene çıtalarının yerlerini çizerek belirledim ve kıl testeresi ile çene çıtaları yataklarını kestim. Bundan sonra baş bodoslama üzerinde çene çıtası ve kaplama çıtalarının kalınlığı ölçüsünde bir çentik açılması gerek. Baş bodoslamanın ilk kesildikten ve omurgaya montesinden önce baştan yaklaşık 1 cm içeriden bodoslamanın eğimine paralel bir çentik yapılması gerekiyor. Bu çentik üzerine gelecek şekilde çene çıtasını baştan aynaya doğru eğerek yerleştirip tutkal ve çivi ile monte ettim.
Tüm çene çıtalarının montajı bittiğinde dikkatle ölçümlerini kontrol ettim ve PİRAT iskeletini tezgahtan söktüm.

 

6. Gövde kaplamalarının çakılması:

Burada önemli bir konu, benim pirat daha önce yapılanlardan farklı eski tekne yapım özelliklerini taşımaktadır. Bu nedir derseniz sitemizde gördüğümüz gibi tüm piratlar kontrplak kullanılarak yapılmıştı. Ben ise dikkat edildi ise piratın orijinal planlarında olduğu gibi postaları tutkal ve çivi eklemeleri ile oluşturdum. Gövdesini de eski yöntemle yani ince çıtaların çakılması ile yapmayı planladım. Hazırladığım ince çıtaların çakılmasına başlamadan önce iskeleti iyice inceledim ve bazı yerlerde meydana gelen düzensizlikleri eklemeler veya yontma yolu ile yok ettim. Bundan sonra çıtaları beyaz tutkal ve çivi yardımı ile yerlerine çakmaya başladım. Burada en zor ve dikkat isteyen yer baş bodoslama. Burada çıta bodoslama tahtasına çakıldıktan sonra planın formundan gelen yarım sekiz formunda dönüş yapıyor ve bunu yaparsanız çok şık bir görüntü oluşturuyor. Bunun için ilk çıtayı baş bodoslamadan omurgaya doğru çekmek gerekiyor. Burada bir başka konu çıtaları mümkün olduğunca birbirine yaklaştırmak gerek. Böylece daha sonraki macun işçiliğinizi kolaylaştırır.

Çıtaların çakılmasından sonra teknenin genel görünümü sanırım çok hoşunuza gidecek. Bence bir teknenin 1/5 modelini yapabilen bir kişi aynı teknenin 1/1 ini rahatlıkla yapabilir. Maketinizi bu noktaya getirdiğinizde kesinlikle bu duyguya kapılacaksınız.

 

8. Zımpara ve macuna hazırlık:

Çıtalar ne kadar dikkatli çakılsa bile tam düz bir satıh oluşturmuyor. Bu nedenle avuç taşlama makinesine 050 zımpara kağıdı takmak sureti ile çok dikkatle zımpara yapmalı; çivi başları, çıta çıkıntıları ve diğer hatalar giderilmelidir.

Bunun yapılması macun sarfiyatını ve işçiliği azaltacak ve maketin daha güzel görünmesini sağlayacaktır. Bu işlemi yaptıktan sonra iyice kontrol etmeli ve tinerle iyice incelteceğiniz yağlı boya veya astar boyayı bir kat sürmeli ve kurumasını beklemelisiniz.

Bakınız endtas sitemizde bulunan ve benim kaleme aldığım “ahşap teknenizi nasıl boyarsınız” yazısını okuyunuz.

Burada hatırlatmak isterim ki ahşap tekne boyanması ile ilgili yazıyı okumalısınız boya ile ilgili tüm detayları bu  yazıda bulacaksınız.


9. Yelken direği:

Direk ölçülerini incelediğimde bu ebatlarda alüminyum veya içi oyulmuş ağaç direk bulamayacağımı düşündüm. Bu nedenle 16 mm kalınlığında yuvarlak çıta bulabilmem halinde üst kısmını rende ile incelterek istenilen forma getirebileceğime karar verdim ve Eminönü küçük pazarda bulunan torna atölyesinde 2 metre olarak çektirdim. Bir tane yuvarlak çıtayı da ortadan ikiye kestirdim. Yarım daire olan çıtayı piratın küpeşte yumrusu olarak kullanmayı düşündüm. Ana direk orijinal de 6.29 metre, 1/5 ise 125,8 cm ana direk için gerekiyor. Bumba ile 200 cm çıta yeterli oluyor. Bu çıtayı model üzerindeki yerine matkap ile açtığım deliğine yerleştirdim.


10. Yelken bezleri:

Planlarda bulunan çizimler yardımı ile ölçeklerine uygun olarak yelkenleri Patiska denilen kumaş kullanarak yelken bezlerini de diktirdim. Ancak orijinal yelken formuna sadık kalamadım çünkü ana yelkendeki form sarkma yaptı. Bu nedenle formu biraz düz yaptım.


11. Salma:

Daha önce anlattığım gibi tekne üzerinde planına göre yaptığım salma kasasına uygun salma için 1 mm kalınlığında galvaniz saçtan plana göre kestiğim salmayı yerine yerleştirdim ve yukarı aşağı hareketini de ayarladım.


12. Dümen palası:

Pala için dosya kağıdına yaptığım çizimi yan yana yapıştırdığım çıtalar ile elde ettiğim tahta üzerine yapıştırarak plana göre kestim. Yeke saçını da yine galvaniz saçtan keserek yerine yerleştirdim. Asıl önemlisi menteşe bulabilmek veya yapmak. Bunun için halka başlı vidalar bulmak gerekiyor.

Boya yapılması ve tüm ekipmanın yerleştirilmesi ile son derece çekici bir model olduğu muhakkak. Hadi kolay gelsin.


Yardıma ihtiyacınız olduğunda buradayım ...  beklerim...



Naci Yılmaz

naciyilmaz@mynet.com.

 
 
 
 
Altyapı ONTEK